فصل ۱۲

عبدالبها و سیاست نزدیکی به بریتانیا 

عباس افندی یا عبدالبها پس از مرگ حسینعلی نوری (بهاء) از حدود سال ۱۲۷۰ شمسی زعامت و رهبری فرقه بهائیت را به عهده گرفت. پژوهشگران اذعان دارند که وی به لحاظ سیاسی از پدر زیرکتر بود و در دوران ریاستش همسویی با استعمار بریتانیا را درپیش گرفت (۱). این امر به دنبال کمرنگ شدن ستاره فروغ روسیه تزاری شتاب بیشتری یافت.

با تاسیس اتحاد جماهیر شوروی و نیاز بریتانیا به کسب اطلاعات از داخل این کشور، سیستم بهائیان که پیشتر در عشق آباد دست به ایجاد شبکه زده و حتی با پشتیبانی روسیه تزاری ،  یک به اصطلاح معبد در آن شهر به وجود آورده بود، فعال شد (۲) . البته بهائیان قبلا امتحان مشابه خود را درزمان حرکت ارتش انگلستان از مصر به سوی فلسطین ایفا کرده بودند.

خوش رقصی برای ارباب ها 

درمیان تمام رهبران جنبش بابیگری و سپس بهائیگری، عباس افندی ملقب به عبدالبهاء، شخصیت قابل تامل تری دارد. او در امر سیاست برخلاف پدر پایبند به یک حکومت و یک دولت نبود ،  بلکه با تغییر شرایط و اوضاع زیر پرچم حکومتی تازه می رفت. او که زمانی در حمایت و سرسپردگی نسبت به امپراتور روسیه، الکساندر سوم به پیروان بهائیت دستور می داد: «جمع دوستان به دعای دوام عمر و دولت و ازدیاد حشمت و شوکت اعلیحضرت امپراتور اعظم، الکساندر سوم و اولیای دولت قوی شوکتش اشتغال ورزند.» (۳) و در همان حال درحق امپراتور عثمانی و حکومت او که دشمن سرسخت روسیه در آن دوران محسوب می شدند، لوحه صادر می کرد که :«خدایا تو را به تأییدات پنهانی و توفیقات صمدانی و فیوضات رحمانیت خواستارم که دولت سربلند عثمانی و خلافت محمدی را مؤید فرمائی و در زمین مستقر و مستدام داری.» (۴) ؛ بعدها پس از غلبه انگلستان بر فلسطین و آغاز استیلای صهیونیستها براین سرزمین مقدس ، در حق پادشاه انگلستان چنین لوح بذل  می فرمود!! که : «بارالها، سراپرده عدالت در این سرزمین برپا شده است و من تو را شکر و سپاس می گویم… پروردگارا ! امپراتور بزرگ ژرژ پنجم، پادشاه انگلستان را به توفیقات رحمانیت مؤید بدار و سایه بلندپایه او را براین اقلیم جلیل (فلسطین) پایدار ساز»!!! (۵)

شروع جاسوسی 

درباره اینکه ارتباط عباس افندی با استعمار بریتانیا از چه موقع شروع شد، نمی توان به یقین سخن گفت. اطلاعات نشان می دهد که اولین رگه های این گرایش درجریان لشکرکشی نیروهای انگلیسی به فلسطین آشکار شد و این حمایت و سرسپردگی به قدری شدت یافت و چنان برای امپراتوری عثمانی گران تمام شد که جمال پاشا، فرمانده ارتش عثمانی در بهبوهه نبرد با بریتانیا، تهدید نمود: «اگر به زودی مصر را فتح کند، در مراجعتش عبدالبها را به صلابه خواهدکشید.» (۶) این موضع گیری عبدالبها و واکنش عثمانیها ، نشان می دهد که وی از مدتها قبل و شاید از دوران پدرش، با انگلیسی ها نرد عشق می باخته است! البته باتوجه به سیاست  انگلستان در مخفی کاری حوادث و حرکت خزنده در درون جوامع، مسلم است که تا آن زمان این رویه در محاق بوده و پس از آنکه ورود قریب الوقوع انگلیسیها به فلسطین حتمی شده است، عبدالبها مشی درونی و مواضع انگلیسی خود را آشکار کرد. بهائیان در این دوره به جز در فلسطین، در مقابل امپراتوری عثمانی، در شوروی نیز مشغول به جاسوسی برای انگلیسیها بودند. خان ملک ساسانی، از مورخین معاصر می نویسد: «… بعد از جنگ بین الملل اول که حکومت شوروی در روسیه برقرار شد. در عشق آباد که مرکز اجتماع و عملیات بهائیها بود، بالشویکها درون مشرق الاذکار (معبد بهائیان) شبکه جاسوسی به نفع انگلیسها کشف کرده و قریب یکصد نفر از وجوه بهائی آنجا را معدوم ساختند.» (۷) این حرکت به حضور موثر بهائیان در شوروی خاتمه داد. و گرایش آنها به غرب و بالاخص انگلستان بیش از پیش گردید.

اتصال به صهیونیسم: 

ارتباط بهائیان با صهیونیستها به سالها پیش از تصرف فلسطین به دست انگلیسیها و تلاش آنها برای ایجاد یک موطن یهودی بازمی گردد. «بن زوی» ، از اعضای برجسته آژانس یهود که بعدها رئیس جمهور اسرائیل شد ، تصریح کرده است که در حدود سال های ۱۹۰۹-۱۹۱۰ با عباس افندی در قصر بهجی در عکا دیدار داشته است و این به زمانی باز می گردد که هنوز فلسطین در اشغال نیروهای انگلیسی نبود و یهودیان به صورت خزنده مشغول مهاجرت به آن بودند. (۸) .شواهد تاریخی حتی از ارتباط عباس افندی بااعضای خاندان روچیلد ، زرسالاران بزرگ یهودی و ایجادکنندگان اسرائیل ، پرده برداشته اند. این قرائن برخی پژوهشگران را برآن داشت تا به این باور برسند که «از سال ۱۸۶۸ میلادی که میرزا حسینعلی نوری (بهاء) و همراهانش به بندر عکا منتقل شدند، پیوند بهائیان با کانون های مقتدر یهودی غرب تداوم یافت و مرکز بهائیگری در سرزمین فلسطین به ابزاری مهم برای عملیات بغرنج ایشان و شرکایشان در دستگاه استعماری بریتانیا بدل شد. این پیوند در دوران ریاست عباس افندی بر فرقه بهائی تداوم یافت. در این زمان، بهائیان در تحقق راهبرد تاسیس دولت یهود در فلسطین که از دهه های ۱۸۷۰و۱۸۸۰میلادی آغاز شده بود، با جدیت شرکت کردند و این تعلق در اسناد ایشان انعکاس یافت.» مسلما عامل این اتصال و برقراری روابط ، استعمار بریتانیا بوده است ؛ اما در کنار آن نمی توان عامل یهودیان بهائی شده ایران را ندید گرفت و کسانی مانند حبیب مؤید را- که یک یهودی بهائی شده بود- بی ارتباط با این موضوع فرض کرد . با چنین مشی و روشی ، سران بهائی کم و بیش در جریان ایجاد و تاسیس یک موطن یهودی در فلسطین بودند و به آن خوشبینانه می نگریستند. این ادعاها حتی- راست یا دروغ- از بهاء نیز نقل شده است. عباس افندی در دیدار حبیب مؤید می گوید: «اینجا فلسطین است، اراضی مقدسه است، عنقریب قوم یهود به این اراضی بازگشت خواهند نمود، سلطنت داوودی و حشمت سلیمانی خواهند یافت این از مواعید صریحه الهیه(!) است و شک و تردید ندارد… و تمام این اراضی بایر، آباد و دایر خواهد شد. تمام پراکندگان یهود جمع می شوند و این اراضی مرکز صنایع و بدایع خواهد شد، آباد و پرجمعیت می شود…»

سرزمین بدون مردم… 

جالب اینجاست که عباس افندی در سال ۱۹۰۷ حرفهایی را به حبیب مؤید می گوید که از ادعاهای معروف صهیونیستها نسبت به سرزمین فلسطین محسوب می شود.در سال ۱۸۹۱ آشر گینزبرگ-نویسنده پرتکلهای دانشوران صهیون- در گزارش خود برخلاف ادعاها فاش ساخت «در بیرون، ما را عادت داده اند که فکر کنیم ارض اسرائیل امروزه تقریبا لم یزرع است، بیابانی بدون کشت و کار… اما در حقیقت هیچ زمینی در اینجا نیست ، در تمامی گستره این سرزمین به دشواری می توان مزارع کشت نشده یافت.» (۹) واقعیت این بود که سرزمینی که عباس افندی در تقلید از همپالگیهای صهیونیستش آن را اراضی بایر می نامید ، در آن زمان ۳۰۰۰۰ تن گندم صادر می کرد و با تولید ۱۵میلیون تن مرکبات، اولین تولیدکننده این محصول در جهان بود. البته در این پیش بینی عباس افندی انگار قتل عامهای دیریاسین و اخراج ۴۹۰۰۰۰ نفر از مسلمانان در یک سال، از سرزمین های اشغالی فراموش شده است.(۱۰)

پی نوشت ها :

۱- بهائیت در ایران ، سعید زاهد زاهدانی ، تهران ، مرکز اسناد انقلاب اسلامی ، چ ۲ ، ۱۳۸۱، ص ۲۲۳

۲- بهائیت پیوند با بیگانه خصومت با ملت ، کریم حق پرست ، ماهنامه زمانه ، سال ششم ، شماره ۶۱ ، مهر ۱۳۸۶ ، ص ۱۸

۳- مصابیح هدایت ، عزیزاله سلیمانی ، ج۲  ، چاپ لجنه ، ص ۲۸۲

۴- بهائیت در ایران ، ص ۲۲۴

۵- همان ، ص ۲۲۵

۶- بهائیت پیوند با بیگانه خصومت با ملت ، ماهنامه زمانه ، ص ۱۸

۷- همان ، ص ۱۸

۸- بهائیت و اسرائیل پیوند دیرین و فزاینده ، ماهنامه زمانه ، ص ۲۹

۹-       تاریخ یک ارتداد ، روژه گارودی ، ترجمه مجید شریف ، چ۳ ، رسا ۱۳۷۷، ص ۲۰۴

۱۰-    همان ، ص ۲۰۴

logos2